Antimoniet kristal

Een afgedankt cadeau is tegenwoordig een pronkstuk in de Tweede Fossielenzaal. Dit kristal komt uit de beroemde mineralenmijn bij Ichninokawa, op het Japanse eiland Shikoku. Het is zo spectaculair, dat de Japanse minister-president Tsunashiro Wada het wonder in 1884 meeneemt naar Duitsland, als relatiegeschenk voor keizer Wilhelm I. Maar de keizer is niet onder de indruk: nog datzelfde jaar verkoopt hij het kristal of geeft het weg: in elk geval belandt het geschenk bij een Weense mineralenhandelaar. Als conservator Tiberius Cornelius Winkler van Teylers Paleontologisch-Mineralogisch Kabinet, het daar ziet, vindt hij het wél bijzonder en koopt het voor Teylers Museum.
Antimoniet wordt al heel lang gebruikt voor van alles en nog wat, ondanks de giftigheid voor mens en dier. In het oude Griekenland kleurden vrouwen er hun haren en wenkbrauwen mee; in Egypte en de Arabische wereld zat het in de zwarte oogmake-up khôl. In de Europese middeleeuwen gebruikten alchemisten antimoniet om goud te zuiveren en artsen dienden het toe als middel tegen parasieten. Tegenwoordig wordt het gebruikt in de metaalindustrie en in loodbatterijen.
Antimoniet ontstaat door een verbinding tussen de chemische elementen antimoon en zwavel. Bij lage temperaturen vormen zich kristallen van vierhoekkige prisma's. Tot het begin van de 20e eeuw was dit antimoniet kristal van Teylers Museum het grootste antimonietkristal dat ooit gevonden was. In de loop van die eeuw werden er in China nog veel grotere gevonden. Dit kristal is afkomstig uit de beroemde antimonietmijn Ichninokawa op het Japanse schiereiland Shikoku. Het is het grootste antimonietkristal ter wereld dat in die mijn is gevonden. De Japanse minister-president bracht het kristal in 1884 mee naar Berlijn als relatiegeschenk voor de Duitse keizer. Nog hetzelfde jaar kocht Teylers Museum het pronkstuk bij een Weense mineralenhandelaar aan. Het lijkt waarschijnlijk dat het relatiegeschenk nog hetzelfde jaar door de Duitse keizer is weggegeven of verkocht. In de Klassieke Oudheid gebruikten vrouwen antimoon voor het kleuren van hun haren en wenkbrauwen. Later diende het ook als laxeermiddel. Tegenwoordig wordt antimoniet gebruikt in gespecialiseerde takken van de metaalindustrie.
