Maquette Mont Blanc

<p style="margin-bottom:0cm;line-height:normal;vertical-align:baseline;"><span style="font-size:12pt;">De Mont Blanc beklimmen om Europa's hoogste punt te bereiken? Helemaal niet nodig. Kom naar Teylers Museum, waar het topje in een vitrine ligt. Meegenomen door de Franse Horace-Bénédicte de Saussure&nbsp;in 1787, nadat hij de berg beklom om natuurkundig onderzoek te doen. Hij organiseert een expeditie met achttien ervaren lokale gidsen en dragers, beladen met onderzoeksinstrumenten, eten, kleding, ladders, tenten, en zelfs een compleet bed inclusief matras. Na bijna twintig uur klimmen bereiken ze de top, waar De Saussure metingen en experimenten uitvoert. Hij bepaalt de hoogte van de berg op 4775 meter – slechts zo’n 30 meter ernaast. En om de ouderdom van de aarde te bepalen, hakt hij het hoogste ijsvrije stukje van de top.&nbsp;&nbsp;</span></p><p style="margin-bottom:0cm;line-height:normal;vertical-align:baseline;">&nbsp;</p><p style="margin-bottom:0cm;line-height:normal;vertical-align:baseline;"><span style="font-size:12pt;">De ingenieur-cartograaf Charles François Exchaquet zet alle gegevens om in maquettes van de berg. Op deze ‘3D-kaarten' is De Saussures beklimming in stippellijnen aangegeven. Het pas geopende Teylers Museum verwerft een van deze maquette in 1799. En zodra directeur Martinus van Marum de kans krijgt, koopt hij het topje van de Mont Blanc in 1802 bij de zoon van De Saussure.&nbsp;&nbsp;</span></p>
De eerste wetenschappelijke beklimming van de Mont Blanc vond plaats in 1787. De Zwitserse geoloog Honorace-Bénédicte de Saussure bereikte toen met thermometers, barometers, hygrometers en andere apparatuur de top. Hij deed tal van proeven en bepaalde de hoogte van de berg op 4775 meter, waarmee hij er maar zo’n 30 meter naast zat. Deze nieuwe gegevens werden onmiddellijk verwerkt in een maquette door mijndirecteur Charles-François Exchaquet. Het reliëf bestaat uit negen verlijmde houtblokken die met de beitel in het juiste reliëf waren gestoken, met gips gemodelleerd en beplakt met gemalen kwarts voor de uitbeelding van de gletsjers. Met rode stipjes werden zowel de allereerste beklimming uit 1786 door Balmat en Paccard weergegeven, als die door De Saussure. Het is onbekend hoeveel maquettes er gemaakt zijn.

De maquette werd in 1799 geschonken door de Amsterdamse koopman Govert Lups. Toen Teylers eerste museumdirecteur Martinus van Marum in 1802 een reis door Europa ondernam, bezocht hij de zoon van de overleden de Saussure. Bij hem kocht hij een fraaie collectie gesteenten van diens vader aan, waaronder het topje van de Mont Blanc, het hoogste stukje steen dat net onder de ijskap was aangetroffen.