Windas met luchtaandrijving

Dit instrument dient ter demonstratie van de werking van een zogeheten schoorsteengek: een toestel om een braadspit met behulp van de trek in de schoorsteen te draaien. Om de schoorsteentrek te simuleren blaast men tegen de koperen vaantjes. Hierdoor gaat de wormschroef draaien. De tanden ervan grijpen in een tandrad dat via de as aan het braadspit is bevestigd. Beiden zullen aangedreven door de wormschroef ook gaan draaien. Het toestel werd in 1714 voor het eerst afgebeeld door de Engelse theoloog en wiskundige William Whiston. Op die illustratie werd het toestel gebruikt om met behulp van een takelblok een gewicht op te hijsen. In die samenstelling kan men er een samenstelling van alle klassieke werktuigen in zien: de windas, de hefboom en de balans (hier de windvanen), de schroef inclusief de wig, en de katrol.
This instrument is for demonstrating the working of a so-called chimney jack: an apparatus to turn a roasting spit by means of the draught in the chimney. To simulate the draught of the chimney, the copper vanes are blown by the mouth. This causes the worm-screw to rotate. Its teeth gear into a cog wheel attached to the spit via the axle. Both will start rotating, driven by the worm-screw. In 1714 the English theologian and mathematician William Whiston was the first to show a picture of the instrument. In that illustration the instrument was used to hoist a weight by means of a tackle block. In that way it can be considered as a compound of all classic instruments: the wheel-and-axle, the lever and the balance (here the wind vanes), the screw including the wedge, and the pulley.